بدون حضور مجلس اعلا: نوری مالکی نامزد نهایی نخست وزیری عراق شد

با گذشت بیش از هفت ماه از انتخابات مجلس عراق، پس از فراز و نشیب های فراوان میان احزاب و گروه ها، عصر جمعه ۹ مهرماه (اول اکتبر) دکتر نوری المالکی  از سوی ائتلاف فراگیر اتحاد ملی به عنوان نامزد نخست وزیری، معرفی شد؛ این معرفی در حالی صورت گرفت که مجلس اعلی و حزب فضیلت (مجلس اعلا حدود ۳۰ کرسی و حزب فضیلت دارای ۷ کرسی از مجموع ۷۰ کرسی ائتلاف ملی است) در آن حضور نداشتند.

از ابتدای مهرماه بر اساس اخبار منتشر شده در رسانه های عراق، نوری مالکی به عنوان نامزد نهایی، انتخاب شده بود ولی به دلیل مخالفت های مجلس اعلا، جلسه ائتلاف به تاخیر افتاده بود تا این که  چهارشنبه  ۷ مهرماه اخباری از تلاش مجلس اعلی و العراقیه به رهبری ایاد علاوی برای تشکیل دولت منتشر شد.

به نظر این اخبار شتاب دهنده انتخاب مالکی از سوی ائتلاف فراگیر اتحاد ملی شیعیان بود تا این که در نهایت امروز جمعه بدون حضور مجلس اعلا به رهبری سید عمار حکیم و حزب فضیلت، تحالف وطنی (ائتلاف دولت قانون و ائتلاف ملی عراق) نوری مالکی را با اکثریت آرا به عنوان نامزد نخست وزیری انتخاب کرد.

غیبت مجلس اعلا در جلسه نهایی ائتلاف، نکته ای بود که پوشش وسیعی در رسانه ها داشته است. پیش از این ائتلاف العراقیه (با ۹۱ کرسی) هرگونه مشارکت در دولتی که ریاستش با مالکی باشد را رد کرده بود. یکی از دلایل اصلی ایاد علاوی برای مخالفت با ریاست مجدد مالکی، گرایش وی به ایران است.

یکی دیگر از نکات قابل توجه انتخاب مالکی، حمایت جریان صدر (الکتله الصدر) از وی است. نوری مالکی برای خلع سلاح جیش المهدی اقدام به حمله نظامی سنگینی به شهرک صدر بغداد کرد. مجلس اعلا نیز با استفاده از این فرصت، نهایت تلاش خود را برای همراه کردن جریان صدر به کار برد و در نهایت ائتلاف ملی را در مقابل نوری مالکی تاسیس کرد اما فقدان رهبری سیاسی توانمندی همچون مرحوم عبدالغزیز حکیم، موجب شد این ائتلاف نتواند پیروزی انتخابات گذشته را تکرار کند.

یکی از نتایج تلخ نبود رهبر سیاسی توانمندی همچون مرحوم عبدالغزیز حکیم در عرصه سیاسی عراق این بود که یکپارچگی بیت شیعی در تلاطم افتاد که تاخیر ۷ ماهه در انتخاب نخست وزیر عراق نشان از آن دارد.

نگاهی به  ائتلاف های عمده ی عراق
ائتلاف ملي عراق: بيش از ۳۰ جريان سياسي در اين ائتلاف حضور دارند. رهبري اين ائتلاف را سه گروه شيعي، مجلس اعلاي اسلامي عراق، تشكيلات بدر و جريان صدر برعهده دارند. اين ائتلاف را مي‌توان استمرار «ائتلاف عراق يكپارچه» كه در انتخابات گذشته نماينده اكثريت شيعيان عراق را عهده‌دار بود، دانست.

در اين ائتلاف افرادي از قبيل سيد عمار حكيم رهبر مجلس اعلاي عراق، مقتدا صدر رهبر جريان صدر، ابراهيم الجعفري نخست‌وزير سابق عراق، احمد چلبي دبيركل كنگره ملي عراق، تشكيلات بدر و فراكسيون همبستگي و مجمع عراق مستقل وجود دارند. البته گروهي از شخصيت‌هاي سياسي اهل سنت مانند رئيس گروه علماي اهل سنت جنوب عراق و «حميد الهايس» رئيس مجلس اسناد استان الانبار براي شركت در انتخابات آتي اين كشور به ائتلاف ملي كه اكثريت آن از اهل شيعه تشكيل شده است پيوسته‌اند.

مهم‌ترين شخصيت‌هاي اين ائتلاف در انتخابات ۱۶ اسفند عادل عبدالمهدي معاون رئيس‌جمهور، احمد چلبي، شيخ همام حمودي از رهبران ائتلاف عراق يكپارچه و عضو برجسته فراكسيون اكثريت، حميد الساعدي رئيس شركت دولتي نفت شمال عراق و حسن الساري نماينده جنبش حزب‌الله عراق ائتلاف ملي عراق با شعار «حذف طايفه‌گرايي در كشور» وارد انتخابات سال جاري شدند.

ائتلاف دولت قانون: بيشتر از ۴۰ جريان سياسي، گروه‌هاي مختلف عراقي، تعدادي از نمايندگان و شخصيت‌هاي ديني و شيوخ طوايف عراق ساختار اصلي اين ائتلاف را تشكيل مي‌دهند. نوري مالكي نخست‌وزير عراق رهبري اين ائتلاف را برعهده دارد. درواقع پس از اوج‌گيري اختلافات نوري مالكي با برخي از اعضاي «ائتلاف عراق يكپارچه» نخست‌وزير عراق تصميم به تشكيل ائتلاف دولت قانون گرفت. احزاب سني و روحانيون سراسر كشور ازجمله برخي از اعضاي قبيله‌ ابوريشه كه رهبري قيام سني‌ها عليه القاعده عراق در استان غربي الانبار را برعهده داشتند از مهم‌ترين گروه‌هاي ائتلاف دولت قانون را تشكيل مي‌دهند.

ائتلاف العراقيه: با ائتلاف دو گروه ملي‌گرايان و سكولارهاي عراق تشكيل شد و نزديك به ۲۰ جريان و احزاب و شخصيت‌هاي شيعه و سني به ليست العراقيه پيوستند. اياد علاوي نخست‌وزير اسبق عراق، صالح المطلق رئيس جبهه گفت‌وگوي ملي، طارق الهاشمي معاون سني‌مذهب رئيس‌جمهور، رافع العيساوي معاون نخست‌وزير و اسامه النجيفي يكي از رهبران ليست العراقيه شخصيت‌هاي بارز ليست العراقيه را تشكيل مي‌دهند. به علت متهم شدن برخي از افراد موجود در ليست العراقيه به وابستگي به حزب منحل‌شده بحث عراق، نوري مالكي بارها حملات شديدي را متوجه اين گروه كرد، اما برخي از ناظران حملات مالكي به اين ائتلاف را ناشي از نگراني وي به از دست دادن قدرت در عراق تفسير مي‌كنند. صالح مطلق يكي از مهم‌ترين نامزدهاي محذوف ليست العراقيه از شركت در انتخابات ۱۶ اسفندماه است. جبهه گفت‌وگوي ملي پس از عدم تاييد صالح مطلق براي شركت در انتخابات، شركت در اين انتخابات را براي هوادارانش تحريم كرد.

دسته‌هادسته‌بندی نشده