سرنوشت مبهم درآمدهای نفتی کردستان عراق؛ ۱۰ میلیارد دلار پول نفت کجا رفته است؟

صادق حسيني|منتشر شده در خبرآنلاين|بازنشرها:عصر خبر، بولتن، شفقنا، نيمروز: مسئله فروش مستقيم نفت توسط اقليم كردستان عراق از جمله چالش هاي اساسي بين دولت محلي اربيل و دولت مركزي بغداد بود. دولت محلي كردستان عراق علاوه بر برخورداري از ۱۸ درصد از بودجه كل عراق، خواهان درآمد نفت مناطق تحت كنترلش نيز مي باشد در حالي كه بر اساس قانون اساسي درآمد نفت بايد به صندوق دولت مركزي واريز شود و اين كاري است كه دولت اقليم حداقل در سه سال گذشته انجام نداده است. چالش چندساله اقليم با دولت مركزي نيز در خصوص كركوك به همين دليل است: سيطره بر منابع عظيم نفتي.
نگاهي به عملكرد سياسي مسعود بارزاني در ساحت داخلي(چالش دائمي با نوري مالكي و ماجراي پناه دادن به طارق الهاشمي) و خارجي(حمايت از تروريست ها و معارضان در سوريه) مويد اين است كه او براي خود در منطقه «نقش بازيگري» قايل است.
ناپدید شدن ۱۰ میلیارد دلار پول نفت در کردستان عراق
سايت عصر ايران به نقل از يك سايت عراقي نوشت: اسنادي دولتي منتشر شده نشان مي دهد در سه سال گذشته ۹۸٫۸۱۰٫۲۴۲ بشکه نفت به ارزش ۹ میلیارد و ۷۱۳ میلیون و ۷۰۹ هزار دلار در اقلیم کردستان عراق ناپدید شده است و اسناد و اطلاعات آن نه در وزارت دارایی اقلیم کردستان و نه در وزارت نفت دولت مرکزی عراق موجود نیست.
اين سرآغاز مجموعه اي از واكنش ها و اطلاعات در خصوص قراردادهاي نفتي اقليم كردستان عراق بود.
اتحادیه میهنی کردستان عراق: اطلاعی از درآمد نفت اقليم کردستان نداریم
عماد احمد، جانشین نچیروان بارزانی نخست وزير دولت محلي اقليم كردستان عراق و عضو حزب اتحادیه میهنی کردستان به روزنامه هاوولاتی (همشهری کردستان) گفت: با وجود ائتلاف ما با حزب دموكرات كردستان عراق به رهبري مسعود بارزاني (رييس اقليم)، ابداً اطلاعي از فروش نفت اقليم نداريم و نمي دانيم پول های حاصله از فروش نفت به کجا می رود؟ به کردستان که نمی آید.
قراردادهای بارزانی غیر قانونی است
روزنامه ئاوێنه‌نیوز ( آئینه نیوز) نيز در گزارشي نوشت: م. ع . یکی از اعضاي کابینه محلی کردستان عراق اعلام کرده است بر طبق قانون اساسي عراق و قوانين كردستان هر قراردادی که بدون تاييد پارلمان تنها به امضاء رييس اقليم برسد غير قانوني است.
همچنین ناسک توفیق حقوق دان برجسته كرد و عضو پارلمان كردستان عراق گفت: طبق ماده شماره ۲ قانون نفت و گاز مصوب سال ۲۰۰۷ در پارلمان محلی کردستان – امضا هر قراردادی نفتی – گازی در حیطه صلاحیت گروهی است و شخص رئیس اقلیم حق قانونی امضا هیچ قراردادی ندارد و این عمل بارزانی خلاف نص صریح قانون است.
با اين وجود از سال ۲۰۰۷ مسعود بارزانی برای کشف و استخراج نفت بدون توجه به تذكرات دولت مركزي عراق، قراردادهاي متعدد و متنوعي امضاء كرده كه هیچ شفافیتی ندارند و موجب تشديد اختلاف های اقليم با حکومت مرکزی در بغداد شده است.
از سوي ديگر احزاب اپوزیسیون کردستان عراق مانند حزب گوران به رهبري نوشيروان مصطفي هم انگشت اتهام فساد مالی و تبارگرايي در این نوع قراردادهای غیرقانونی را به سمت رييس اقليم دراز کرده اند.
آنها معتقدند بخش قابل توجهي از درآمد حاصل از این قراردادهای در بودجه اقلیم مشخص نیست و صرفا به حساب های شخصی مسعود بارزانی در اتریش، استرالیا، سوئیس و ايالات متحده واریز می شود.
هدف بارزاني خريدهاي تسليحاتي است
یکی از مقام های امنیتی كردستان عراق در گفتگو با خبرآنلاين با اشاره به سابقه فعاليت هاي مسلحانه بارزاني ها در این باره اظهار داشت: نفت و گاز جزو ثروت مردم عراق است و آقای بارزانی به اسم کردها، آن ها را به صورت شخصی می فروشد و نه تنها هیچ حسابی به حکومت مرکزی پس نمی دهد بلكه پارلمان و احزاب اقليم كردستان نيز هیچ اطلاع و نظارتي بر درآمدها و نحوه هزينه آنها ندارند.
اين مقام امنيتي با اشاره به سفر مسعود بارزاني به روسيه گفت: به نظر مي رسد يكي از اهداف اصلي بارزاني از جمع كردن درآمد هاي نفتي همان طور كه در مسكو اعلام كرده خريدهاي تسليحاتي است در حالي كه اين گونه قراردادها بدون تاييد حكومت مركزي قابل پذيرش نيست.
بارزاني خودكشي سياسي كرده است
سایت كردي استاندارد (ستانده‌ر) نيز در تحليلي نوشت: چند روزی است از سخنان جنجالی بارزانی مبنی بر خرید سلاح از روسیه در رسانه های منطقه منتشر شده است و کسی هم سوال نمی کند که چرا باید یک سخن غیرقانونی و بی ربط که ضد قانون اقلیم و خلاف قانون عراق و حتی سازمان ملل متحد است چنين گسترده پخش شود.
اين سايت با انتقاد شديد از بارزاني افزود: طبق ماده ۴۱ – بند ۷ میثاق جهانی که هنوز هم عراق پایبند به بند ۷ می باشد و ماده ۲ میثاق ۶۸۸ شماره ۱۵۱۸ در مورخ ۲۴/۹/۲۰۰۳ شورای امنیت ملی یک گروه منتخب در کشور باید به خرید سلاح اقدام کند که تحت نظارت کل مقامات امنیتی – نظامی کشور باشد. اما سخنان بارزانی و اقدام ناشیانه وی که خلاف قانون عراق و نوعی ایجاد حساسیت در منطقه است «خودکشی سیاسی» قلمداد می شود و کردستان را به ناکجاآباد می کشاند.
حمايت از تروريست ها در سوريه
ازدياد بی حد و حصر درآمد نفتي در اقليم كردستان زمينه ساز «توهم بازيگري» شده است به صورتي كه از آغاز درگيري هاي نظامي و تروریستی در سوريه، بارزاني در نقش «برادر بزرگ تر» سعي كرد با تسليح و حمايت لجستيك گروه هاي كردي جدایی طلب و اعضاي گروهك تروريستي جبهه النصره عليه سوريه، زمينه سقوط دولت دمشق را فراهم كند.
اسناد تاریخی حاکی از آن است که بارزاني ها در آغاز سال های ۱۹۸۰ از کمک های مالی حافظ اسد بهره مند بودند و در سوریه نیز دفتر سیاسی داشتند.
او كه روياي عوام فريبانه كردستان بزرگ را در سر مي پروراند به دنبال متحد كردن كردهاي سوري عليه بشار اسد بود غافل از اين كه كردهاي سوريه فريب ادعاها او را نمي خورند و تماميت ارضي کشورشان را بر همه چيز ترجيح مي دهند.
چنين بود كه بارزاني حتی با صرف چندصد ميليون دلار از ثروت بادآورده نفت عراق نيز نتوانست توفيقي در اين زمينه كسب كند و موجب ناراحتي كارفرمايان ترك و عرب خود شد.
به هر حال بارزانی با داشتن تشكيلات امنیتی و درآمدهاي متنوع اقتصادی و نفتي بدون آن كه خود را پاسخگو بداند، دوست دارد که خويش را در منطقه «نقش آفرین» ببیند اما عملكرد چندسال اخير او نشان داد كه نه تنها ظرفيت سياسي نقش آفريني در منطقه را ندارد بلكه اساساً هوشمندي بازيگري را نيز ندارد.