مواضع آیت الله سیستانی در اعتراضات عراق چه بود؟

سیدصادق حسینی، روزنامه نگار | انتشار در خبرآنلاین | : سه شنبه ۹ مهر ۱۳۹۸ بعد از چند روز فراخوان در شبکه های اجتماعی فیس بوک و واتساپ، اعتراضات در شهرهای شیعه نشین عراق آغاز شد، مردم به فساد و تبعیض و وضعیت سخت زندگی در عراق اعتراض داشتند؛ مطالبه ای که بارها از سال ۲۰۱۱ در شهرهای مختلف عراق از جمله بغداد، سلیمانیه و اربیل طرح شده است. این بار اما جرقه ی اعتراضات جمعه ۵ مهر ۱۳۹۸ با برکناری غیر مترقبه فرمانده مشهور مبارزه با داعش سرلشگر عبدالوهاب الساعدی رییس سازمان مبارزه با تروریسم عراق، توسط عادل عبدالمهدی نخست وزیر تازه استعفا داده، زده شد.

برکناری سرلشگر الساعدی که در میان عراقی ها محبوبیت بالایی دارد، باعث ایجاد نارضایتی در میان مردم و ایجاد پویش های حمایت آمیز از او شد. در فیس بوک و واتس اپ فراخوان های برگزاری تظاهرات های آرام داده شد. نخستین تظاهرات ساعت ۳:۳۰ بعد از ظهر شنبه ۷ مهر ماه در منطقه کوچک الشعلة در شمال بغداد شکل گرفت. فراخوان های مختلفی نیز برای برگزاری تظاهرات در شهرهای دیگر داده شد.

چهار روز بعداز برکناری رییس سازمان مبارزه با تروریسم عراق و برگزاری چند دور اعتراض آرام؛ تظاهرات مبارزه با فساد در بغداد به خشونت کشیده شد که براساس گزارش ها ۳ نفر کشته و ۶۰ تن زخمی شدند و حالا بر اساس برآوردها، بعد از ۶۰ روز اعتراض بیش از ۳۵۰ نفر کشته و ۱۵هزار نفر زخمی شده اند.

با گذشت ۲ ماه از اعتراضات که با عزل سرلشگر الساعدی ۵۶ ساله آغاز شد، نخست وزیری که او را برکنار کرد، با عدم حمایت آیت‌الله سیستانی روبرو شد و استعفا داد، دولت سقوط کرده و عراق در بی ثباتی به سر می برد و هنوز هیچ راه کاری برای اصلاحات و مبارزه با فساد آغاز نشده است.

ادامه خواندن “مواضع آیت الله سیستانی در اعتراضات عراق چه بود؟”

برخی جریان ها مبارزه با فساد را ابزار تسویه حساب جناحی کرده اند

سیدصادق حسینی، روزنامه ایران، چهارشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸ | بازنشر: خبرآنلاین، شفقنا ، ایران‌آنلاین، دیده‌بان ایران| محمد خوش‌چهره، استاد دانشگاه و اقتصاددان تأکید دارد مبارزه با فساد برنامه مشخص می‌خواهد؛ برنامه‌ای که همه زوایا و ابعاد مترتب بر آن را مد نظر داشته باشد. نماینده مجلس هفتم که صبغه سیاسی اصولگرایی دارد، نگران تبعات برخوردهای هیجانی و جناحی به اسم مبارزه با فساد است که می‌‌تواند به فرار سرمایه و رکود بیشتر اقتصادی دامن بزند. خوش‌چهره همچنین تأکید دارد که زمینه‌سازان فساد برای برخورد‌های قضایی در اولویت هستند.

ادامه خواندن “برخی جریان ها مبارزه با فساد را ابزار تسویه حساب جناحی کرده اند”

تهدیدهای آمریکا در عراق

سیدصادق حسینی، روزنامه نگار | روزنامه اعتماد، چهارشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸ | بازنشر: خبرآنلاین، عصر ایران| ابوتكتك بازی را رها كرد، گاز اشك‌آور را برداشت و به طرف ماموران پرتاب كرد و دوباره به فوتبال بازی كردنش چسبید. این فیلم كوتاه از مركز بغداد، یكی از فیلم‌های پربیننده توییتر و شبكه‌های اجتماعی از اعتراضات مردم عراق به فساد و ناكارآمدی حكومت عراق بود.

عراق ۴۰ میلیونی با تولید روزانه ۴٫۵ میلیون بشكه نفت و صادرات ۳٫۷ میلیون بشكه و بودجه ۱۲۲ میلیون دلاری در سال ۲۰۱۹ از ۹ مهر ۱۳۹۸ شاهد دور جدید اعتراض به فساد در حكومت، بیكاری و فقر و وضعیت سخت زندگی بود. اعتراضاتی كه با فرا رسیدن ایام زیارت اربعین فروكش كرد سپس دوباره اوج گرفت. اعتراض به فساد و شرایط زندگی البته در سرتاسر عراق از بصره تا بغداد و اربیل و سلیمانیه همواره در طول سال‌های متمادی برقرار بوده است. معترضین گاه كار را به آنجا رساندند كه اردیبهشت ۱۳۹۵ ساختمان مجلس عراق را برای ساعاتی اشغال كردند. هر چند كه مشهور است، اشغال مجلس با چراغ سبز حیدرالعبادی، نخست‌وزیر وقت انجام شد.

اعتراضات ۲۰۱۹ عراق كه از سوی آیت‌الله‌العظمی سیستانی مرجع عالی‌قدر شیعیان، برهم صالح رییس‌جمهور، عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر كه چند روزی است باید او را نخست‌وزیر سابق خواند و تمامی ائتلاف‌ها، احزاب و شخصیت‌های سیاسی در عراق محترم شمرده شد، همگی خواستار پایان خشونت‌ها و حاكم شدن آرامش و پیگیری و اجرایی شدن مطالبات مردم و اصلاحات شدند… اما اعتراض و خشونت‌ها تا امروز ادامه یافته است.

۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷ عراق چهارمین دوره انتخابات بعد از سقوط صدام و دومین بعد از خروج آمریکا و نخستین انتخابات پساداعش را برگزار كرد؛ انتخاباتی كه نتایجش آمریکایی‌ها را شوكه كرد. در این فهرست مقتدی صدر و هادی العامری، دو رهبر شیعه؛ در جایگاه‌های اول و دوم ایستادند و فهرستی كه آمریکایی‌ها برایش تلاش كردند، نصر به رهبری نخست‌وزیر اسبق حیدرالعبادی با ۴۲ كرسی در جایگاه سوم ایستاد. انتخابات ۲۰۱۸ عراق كه نخستین انتخابات دوره زمامداری ترامپ و به تعبیری جمهوری‌خواهان از سال ۲۰۰۹ بود مانند ۳ دوره قبل نتیجه‌اش چندان مورد پسند زمامداران آمریکا نشد.

۱۰ مهر ۱۳۹۷ با وجود فشار بسیار بالای آمریکا و متحدانش، رییس‌جمهور برهم صالح، عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر مورد حمایت ائتلاف‌های مختلف را مكلف به تشكیل دولت كرد؛ درست یك سال قبل از آغاز اعتراضات.

در دوران رایزنی برای انتخاب رییس‌جمهور و نخست‌وزیر، رابرت مك‌گورك فرستاده اوباما و ترامپ(كه چندی پیش استعفاد داد) و سیلیمان سفیر آمریکا در بغداد در دیدارهای متعدد و فشرده‌شان با تمامی احزاب و گروه‌ها و ائتلاف‌های شیعه، سنی و كرد عراقی، آنها را به افشای فعالیت‌های فسادآمیز نزدیكان و بازگشت داعش تهدید كرده بودند. برای آمریکا، روی كار آمدن یك دولت همراه با سیاست‌های تحریمی واشنگتن علیه تهران یك الویت بود برای همین از تمام ابزارهای تطمیع و تهدیدش استفاده می‌كرد.

عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر سابق عراق ۳۰ آبان ۱۳۹۷ در نخستین نشست مطبوعاتی‌اش با خبرنگاران عراقی درباره تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه ایران گفته بود «بخشی از نظام تحریم‌ها نیستیم، آمریکا می‌خواهد تحریم‌هایی را علیه كشور و اشخاصی تحمیل كند، این به خودش مربوط است و سیاست خود آمریکاست این {تحریم‌های آمریکا علیه ایران} تصمیم عراق نیست حتی این تصمیم {آمریکا} از تصمیمات بین‌المللی و تحریم‌ها مبتنی بر منشور و قطعنامه‌های سازمان ملل نیست كه عراق بخواهد به آن پایبند باشد. عراق بخشی از نظام تحریم‌های آمریکا نیست.»

نخست‌وزیری عبدالمهدی و مواضعش خشم آمریکایی‌ها را در پی داشت و باعث شد آنها در دیدارها به صورت شفاهی و كتبی مكررا نسبت به آن واكنش نشان دهند. كارگزاران آمریکا تهدید كردند، عبدالمهدی هزینه سختی بابت مواضعش خواهد پرداخت.

۹ مهر ۱۳۹۸ یك سال بعد از روی كار آمدن عبدالمهدی، اعتراض به فساد در عراق آغاز شد، مطالبه حقی كه همه بر آن تاكید كردند؛ این ‌بار اما شرایط به گونه دیگری رقم خورد. نه حرف آیت‌الله‌العظمی سیستانی و نه هیچ شخصیت دیگری، فضای عراق را آرام نكرد و همسایه غربی را در یك نا آرامی و بی‌ثباتی و بی‌دولتی فرود برد و هسته‌های داعش را در استان دیاله عراق فعال كرد كه نیروهای حشدالشعبی به مقابله با آنان برخاسته‌اند.

آمریکایی‌ها این روزها خوشحال هستند، هم عراق را بی‌ثبات كرده‌اند، هم نخست‌وزیری كه آشكارا مخالفش بود را حذف كردند، هم فرماندهان بزرگ نیروهای حشدالشعبی ترور شده‌اند، هم تهدید فعال شدن داعش عملیاتی شده و هم در یك حركت‌ نمادین آن هم در سالروز تسخیر سفارت آمریکا در تهران به كنسولگری‌های ایران در عراق حمله كردند. اگر آمریکا در بازی سیاسی تشكیل دولت شكست خورد، یك سال تلاش كرد تا در بازی ناامنی و بی‌ثباتی امتیازات مورد نظرش را بگیرد.

ابوتكتك بازی را رها كرد، گاز اشك‌آور را برداشت و به طرف ماموران پرتاب كرد و دوباره به فوتبال بازی كردنش چسبید. برای ابوتكتك‌ها و مردم عراق كه مطالبه مبارزه با فساد و ناكارآمدی دارند اما وضعیت بدتر شده. حالا نه دولت دارند نه افقی برای تشكیل دولت و مبارزه با فساد و تبعیض و ناكارآمدی متصور است. حالا دیگر چای شیرین عراقی به تلخی می‌زند.

خبرگزاری فارس كدام شاخه را می‌برد؟

سيدصادق حسينی، روزنامه نگار| انتشار: روزنامه اعتماد، دوشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۸| بازنشر: خبرفوری، رویداد ۲۴، دیده‌بان ایران|مبارزه با فساد به شكل قضایی سرفصل مثبت اقداماتی است كه حجت‌الاسلام رییسی با ورود به قوه قضاییه در دستور كار قرار داده است و این كار اگر ادامه پیدا كرده و نتایجش ملموس شود، اعتماد جامعه را ترمیم می‌كند. با این نگاه یك رفتار رسانه‌ای در مورد پرونده‌های قضایی فساد قابل تامل است.

«۴۰ پرونده دانه‌درشت‌ها روی میز قضات» گزارش و اینفوگرافیكی است كه خبرگزاری فارس ۲۱ آبان منتشر كرد. خبرگزاری فارس با تاكید بر «عملكرد و بینش فراجناحی» رییس قوه قضاییه سعی در اثبات عملكرد ایشان با چنین عبارتی داشته است:«۴۰ مفسد اقتصادی بزرگ را در یك گزارش به مردم معرفی كنیم!»

بعد هم یك فهرست ۴۰ تایی از مدیران سطوح و دستگاه‌های مختلف در یك جدول آورده‌اند و این ۴۰ نفر را «دانه‌درشت‌هایی كه با مفاسد خود اعتبار اركان رسمی كشور را خدشه‌دار می‌كنند و برخورد با آنها كه برای كشور از نان شب هم واجب‌تر است» توصیف كرده‌اند.

این جدول ۴ ستون دارد: نام و نام خانوادگی، عنوان اتهامی، وضعیت پرونده و سمت فرد. نگاهی به ستون «وضعیت پرونده» در این جدول حقیقتی تلخ، پنهان و البته بزرگ را روشن می‌كند: خبرنگار این خبرگزاری در درجه اول و مدیران آن در درجه دوم (و بالاتر) برای حفظ آبروی افراد هیچ ملاحظه‌ای ندارند.

در این جدول در مقابل نام ۴ نفر نوشته شده:«در مرحله تحقیقات». شگفت‌تر اینكه وضعیت ۸ نفر حتی «در مرحله تحقیقات مقدماتی» است. یعنی از مجموع ۴۰ فرد فهرست شده در این جدول ۱۲ نفر هنوز در حال تحقیقات هستند. یعنی ممكن است به آنچه این خبرگزاری یعنی مفسد دانه‌درشت گفته، محكوم شوند، یا حكمی پایین‌تر از این بگیرند یا حتی تبرئه شوند، مگر اینكه از قبل قرار بر محكوم شدن این افراد گذاشته شده و از این موضوع باخبر باشد.

بر اساس آنچه در این گزارش قطعی شده ۲۳ نفر از ۴۰ نفر حكم قطعی گرفته‌اند. ۵۷ نفر یعنی ۱۵ درصد هنوز در مرحله تحقیقات هستند و ۲۹ نفر یعنی بیش از ۳۶ درصد در مراحلی مثل برگزاری دادگاه، صدور رای، تجدیدنظر و… قرار دارند و هنوز حكم قطعی نگرفته‌اند. این ‌طور و پیش از اثبات موضوعی، كسانی را با عنوان سنگین «مفسد دانه‌درشت» متهم كردن نه اخلاقی است و نه قانونی كه حتی در استجازه ۲ ساله رییس سابق قوه قضاییه نیز نیامده و نه بر اساس استاندارد‌های رسانه حرفه‌ای!

وقتی رسانه‌ای مدعی است بر اساس «منشور ده‌گانه اخلاقی» عمل می‌كند تنها برای اینكه گزارش خود عدد «۴۰» را كه به اصلاح ضرب دارد در تیتر خود درج كند به ۵۷ نفر اتهامی چنان سنگین زده است.

این رفتار مسبوق به سابقه است؛ مثلا همین چند روز گذشته درباره یكی از بازداشتی‌های اخیر با ذكر جزییات، اتهاماتی را نه از زبان یك مقام قضایی كه با عنوان «پیگیری‌های خبرنگار فارس اطلاعات جدیدی درباره این پرونده را روشن كرد» منتشر كرده است.

در حالی كه پیش‌فرض این است كه چنین رویه‌ای در فضای مجازی، بستر غیررسمی و رسانه‌های بولتنی جاری باشد، افتادن چنین آفتی به جان خبرگزاری‌های رسمی و معتبر زنگ هشداری است كه نباید نادیده‌اش گرفت.

كاركرد چنین خبرهایی شاید در درجه اول انتفاع جریان سیاسی و كلیك خوردن خبر باشد اما در نهایت چیزی نیست و نخواهد بود جز سرعت بخشیدن به تخریب اعتماد مردم به كلیت دولت، نظام و حاكمیت كه در نظر مردم همه به یك معنی است. وقتی چنین اخباری بدون اقناع و اسناد محكمه‌پسند با تیتر‌های درشت منتشر شوند، نتیجه اول برای مردم و مخاطب عادی این است كه همه در كشور «می‌برند و می‌خورند!» تقویت این گزاره ما را با وضعی مواجه می‌كند كه امروز دامنگیر عراق شده است. در عراق عموم مردم و مخصوصا جوانان در اثر محتوا‌های رسانه‌ای مشابه به این تصور قطعی رسیده‌اند كه همه اجزای دولت و حكومت درگیر فساد هستند و هیچ توضیحی را هم حاضر نیستند، بشنوند.

دمیدن در آتش بی‌اعتمادی به دولت و حاكمیت و نظام عاقبتی جز آنچه امروز در عراق می‌گذرد، نخواهد داشت. البته این هشدار به معنای لاپوشانی و نادیده گرفتن فساد و سكوت رسانه در برابر آنها نیست. اما خبر‌سازی و كذب‌نویسی كه منجر به افزایش بی‌اعتمادی باشد، همان كاری است كه سعدی علیه‌الرحمه در بوستان و در باب اول كه در عدل و تدبیر و رای است به آن اشاره كرده:

یكی بر سر شاخ، بن می‌برید

خداوند بستان نگه كرد و دید

بگفتا‌ گر این مرد بد می‌كند

نه با من، كه با نفس خود می‌كند