تهدیدهای آمریکا در عراق

سیدصادق حسینی، روزنامه نگار | روزنامه اعتماد، چهارشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸ | بازنشر: خبرآنلاین، عصر ایران| ابوتكتك بازی را رها كرد، گاز اشك‌آور را برداشت و به طرف ماموران پرتاب كرد و دوباره به فوتبال بازی كردنش چسبید. این فیلم كوتاه از مركز بغداد، یكی از فیلم‌های پربیننده توییتر و شبكه‌های اجتماعی از اعتراضات مردم عراق به فساد و ناكارآمدی حكومت عراق بود.

عراق ۴۰ میلیونی با تولید روزانه ۴٫۵ میلیون بشكه نفت و صادرات ۳٫۷ میلیون بشكه و بودجه ۱۲۲ میلیون دلاری در سال ۲۰۱۹ از ۹ مهر ۱۳۹۸ شاهد دور جدید اعتراض به فساد در حكومت، بیكاری و فقر و وضعیت سخت زندگی بود. اعتراضاتی كه با فرا رسیدن ایام زیارت اربعین فروكش كرد سپس دوباره اوج گرفت. اعتراض به فساد و شرایط زندگی البته در سرتاسر عراق از بصره تا بغداد و اربیل و سلیمانیه همواره در طول سال‌های متمادی برقرار بوده است. معترضین گاه كار را به آنجا رساندند كه اردیبهشت ۱۳۹۵ ساختمان مجلس عراق را برای ساعاتی اشغال كردند. هر چند كه مشهور است، اشغال مجلس با چراغ سبز حیدرالعبادی، نخست‌وزیر وقت انجام شد.

اعتراضات ۲۰۱۹ عراق كه از سوی آیت‌الله‌العظمی سیستانی مرجع عالی‌قدر شیعیان، برهم صالح رییس‌جمهور، عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر كه چند روزی است باید او را نخست‌وزیر سابق خواند و تمامی ائتلاف‌ها، احزاب و شخصیت‌های سیاسی در عراق محترم شمرده شد، همگی خواستار پایان خشونت‌ها و حاكم شدن آرامش و پیگیری و اجرایی شدن مطالبات مردم و اصلاحات شدند… اما اعتراض و خشونت‌ها تا امروز ادامه یافته است.

۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷ عراق چهارمین دوره انتخابات بعد از سقوط صدام و دومین بعد از خروج آمریکا و نخستین انتخابات پساداعش را برگزار كرد؛ انتخاباتی كه نتایجش آمریکایی‌ها را شوكه كرد. در این فهرست مقتدی صدر و هادی العامری، دو رهبر شیعه؛ در جایگاه‌های اول و دوم ایستادند و فهرستی كه آمریکایی‌ها برایش تلاش كردند، نصر به رهبری نخست‌وزیر اسبق حیدرالعبادی با ۴۲ كرسی در جایگاه سوم ایستاد. انتخابات ۲۰۱۸ عراق كه نخستین انتخابات دوره زمامداری ترامپ و به تعبیری جمهوری‌خواهان از سال ۲۰۰۹ بود مانند ۳ دوره قبل نتیجه‌اش چندان مورد پسند زمامداران آمریکا نشد.

۱۰ مهر ۱۳۹۷ با وجود فشار بسیار بالای آمریکا و متحدانش، رییس‌جمهور برهم صالح، عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر مورد حمایت ائتلاف‌های مختلف را مكلف به تشكیل دولت كرد؛ درست یك سال قبل از آغاز اعتراضات.

در دوران رایزنی برای انتخاب رییس‌جمهور و نخست‌وزیر، رابرت مك‌گورك فرستاده اوباما و ترامپ(كه چندی پیش استعفاد داد) و سیلیمان سفیر آمریکا در بغداد در دیدارهای متعدد و فشرده‌شان با تمامی احزاب و گروه‌ها و ائتلاف‌های شیعه، سنی و كرد عراقی، آنها را به افشای فعالیت‌های فسادآمیز نزدیكان و بازگشت داعش تهدید كرده بودند. برای آمریکا، روی كار آمدن یك دولت همراه با سیاست‌های تحریمی واشنگتن علیه تهران یك الویت بود برای همین از تمام ابزارهای تطمیع و تهدیدش استفاده می‌كرد.

عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر سابق عراق ۳۰ آبان ۱۳۹۷ در نخستین نشست مطبوعاتی‌اش با خبرنگاران عراقی درباره تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه ایران گفته بود «بخشی از نظام تحریم‌ها نیستیم، آمریکا می‌خواهد تحریم‌هایی را علیه كشور و اشخاصی تحمیل كند، این به خودش مربوط است و سیاست خود آمریکاست این {تحریم‌های آمریکا علیه ایران} تصمیم عراق نیست حتی این تصمیم {آمریکا} از تصمیمات بین‌المللی و تحریم‌ها مبتنی بر منشور و قطعنامه‌های سازمان ملل نیست كه عراق بخواهد به آن پایبند باشد. عراق بخشی از نظام تحریم‌های آمریکا نیست.»

نخست‌وزیری عبدالمهدی و مواضعش خشم آمریکایی‌ها را در پی داشت و باعث شد آنها در دیدارها به صورت شفاهی و كتبی مكررا نسبت به آن واكنش نشان دهند. كارگزاران آمریکا تهدید كردند، عبدالمهدی هزینه سختی بابت مواضعش خواهد پرداخت.

۹ مهر ۱۳۹۸ یك سال بعد از روی كار آمدن عبدالمهدی، اعتراض به فساد در عراق آغاز شد، مطالبه حقی كه همه بر آن تاكید كردند؛ این ‌بار اما شرایط به گونه دیگری رقم خورد. نه حرف آیت‌الله‌العظمی سیستانی و نه هیچ شخصیت دیگری، فضای عراق را آرام نكرد و همسایه غربی را در یك نا آرامی و بی‌ثباتی و بی‌دولتی فرود برد و هسته‌های داعش را در استان دیاله عراق فعال كرد كه نیروهای حشدالشعبی به مقابله با آنان برخاسته‌اند.

آمریکایی‌ها این روزها خوشحال هستند، هم عراق را بی‌ثبات كرده‌اند، هم نخست‌وزیری كه آشكارا مخالفش بود را حذف كردند، هم فرماندهان بزرگ نیروهای حشدالشعبی ترور شده‌اند، هم تهدید فعال شدن داعش عملیاتی شده و هم در یك حركت‌ نمادین آن هم در سالروز تسخیر سفارت آمریکا در تهران به كنسولگری‌های ایران در عراق حمله كردند. اگر آمریکا در بازی سیاسی تشكیل دولت شكست خورد، یك سال تلاش كرد تا در بازی ناامنی و بی‌ثباتی امتیازات مورد نظرش را بگیرد.

ابوتكتك بازی را رها كرد، گاز اشك‌آور را برداشت و به طرف ماموران پرتاب كرد و دوباره به فوتبال بازی كردنش چسبید. برای ابوتكتك‌ها و مردم عراق كه مطالبه مبارزه با فساد و ناكارآمدی دارند اما وضعیت بدتر شده. حالا نه دولت دارند نه افقی برای تشكیل دولت و مبارزه با فساد و تبعیض و ناكارآمدی متصور است. حالا دیگر چای شیرین عراقی به تلخی می‌زند.